Dit bericht op mijn blog schrijf ik vanuit mijn oude vertrouwde kamer in Leiden. Ik ben terug in Nederland en heb heelhuids de Israelische veiligheidsmaatregelen op het vliegveld door staan. En natuurlijk meer in het algemeen... ik heb heelhuids het hele conflict doorstaan. Vandaag werd ik overdonderd door beelden op het nieuws van een bulldozer 'aanslag' (dat is althans waar van uit wordt gegaan) in Jaffa straat Jeruzalem. Het gekke is dat ik daar gisterochtend zelf nog gelopen heb. En ik ben nog geen dag weg en dan gebeurt dit. Heel onwerkelijk... het beeld dat ik van die straat heb is gewoon het beeld van elke rustige normale straat waarin gewerkt, gewoond en geleefd wordt. Deze paniek is moeilijk voor te stellen als westerling, maar als inwoner van Jeruzalem (Oost of West...) waarschijnlijk gewoon weer een zoveelste incident.
Ik heb er maar een woord voor: CRAZY..... Een woord dat eigenlijk heel krachtig de hele situatie in dit land, aan beide kanten van de muur, beschrijft. Alles is crazy, gestoord, onwerkelijk. Alles heeft betekenis, niks is onbeladen en neutraal. En echt niet alleen op een hele negatieve manier, ook op een positieve manier. Mensen daar vragen me vaak naar de betekenis van mijn naam, als je dan zegt dat die 'waarschijnlijk' niet echt iets betekent kijken ze je een beetje verbaasd aan.
Bijna niks in het 'heilige land' is luchtig of oppervlakkig. Alles raakt je diep... niet alleen het menselijk lijden, maar vooral ook de persoonlijke contacten hier met mensen. De manier waarop ze je in hun huis én hart ontvangen en heel hun ziel en zaligheid met je delen. Hier in dit land heb je amper praatjes over het weer. Het is een land van uitersten... aan de ene kant is het zo ontzettend geweldig, zo mooi, zo warm, geweldige cultuur, mensen. Tegelijkertijd is het hier zo fucked up als het maar kan. Zo deprimerend, zo demotiverend, zo beperkend... geen mogelijkheden, niks..
De bezetting tast alles aan........ echt alles.... ik kan het niet allemaal opnoemen, maar er is geen enkel aspect in het leven van de mensen hier, waar de bezetting niet door heen heeft geknaagd. Je kan je er werkelijk geen voorstelling van maken. Het gaat veel verder dan alle directe gevolgen en mensenrechtenschendingen die duidelijk zichtbaar zijn. Indirect heeft de bezetting zich al plunderend een weg gebaand door het onderbewustzijn van Palestijnse mensen. Ik heb er nooit zo bij stil gestaan dat de bezetting en de gevolgen hiervan verder gaan dan je met het blote oog kan zien. Tot dat ik het met een vriend van mij had over slaapgewoontes. Deze vriend is een jonge, spontane, ambitieuze, enthousiaste, gemotiveerde, strijdlustige, intelligente, welbespraakte persoon... een beetje zoals wij ze graag zien in het westen. Niet het type zielig hoopje mens, maar erg sterk, redelijk en rationeel. Hij vertelde mij dat hij maar een paar uur slaapt per nacht vanwege slaapproblemen. Toen ik nieuwsgierig vroeg waarom hij dit had, haalde hij een beetje laconiek zijn schouders op: ''waarschijnlijk is dit iets wat ik mezelf aan doe uit zelfbescherming tegen alle nachtmerries die ik anders krijg". Ik was compleet verbouwereerd. Hij is niet het type mens waarvan je zou verwachten dat hij elke nacht geteisterd word door nachtmerries. En toch wel dus... hij vertelde me dat hij vrijwel elke nacht nachtmerries heeft over de Israelische bezetting. De ene keer wordt hij achter nagezeten door soldaten, de andere keer wordt hij of iemand van zijn familie vermoord, een andere keer wordt hij gedwongen zich uit te kleden of wordt hij zwaar vernederd en ga zo maar door. Stuk voor stuk verschrikkelijk angstige en benauwende dromen.
Op dat moment realiseer ik pas echt de realiteit van bezetting en hoe vergaand het ingrijpt in het leven van mensen. Voor ik naar Palestina kwam ging ik er waarschijnlijk onbewust en heel naief een beetje vanuit dat Israel alles af kan pakken van de Palestijnen, maar niet hun gedachten en dromen. Niet wat in hun hoofd zit. Helaas... is Israel heel goed in staat om ook door te dringen tot de ideeen, idealen en dromen van de Palestijnse mensen. Toekomst idealen worden aan de kant gezet als te idealistisch en vervangen door zorgen over het dagelijks brood voor morgen. Zelfs de vredigheid en rust van de nacht en de slaap hebben moeten wijken voor de realiteit van geweld. Dromen, voor de toekomst of die van afgelopen nacht, zijn donker en zwaar geworden.
Het is cru.. dat ik niet alleen heelhuids weer ben thuisgekomen, maar dat ook mijn dromen het conflict heelhuids doorstaan hebben... die van mij wel. Het ultieme onrecht in mijn ogen... a broken spirit without hopes and dreams.
donderdag 3 juli 2008
donderdag 26 juni 2008
Hebron - Een verhaal apart
Gisteren ben ik met een groepje mensen van het Alternative Information Center in Bethlehem afgereisd naar Hebron, om daar de nacht door te brengen in een aantal weeshuizen om deze te beschermen tegen het Israelische leger. Hebron is anders, erger... werkelijk gestoord, zelfs voor Palestijnse maatstaven.
Hebron is een Palestijnse stad met ongeveer 170.000 Palestijnse inwoners en daarnaast wonen er een paar honderd joodse kolonisten (settlers) die de oude stad van Hebron zijn binnen gedrongen en daar sindsdien het leven van de Palestijnen die daar wonen (of helaas in veel gevallen: woonden) onmogelijk maken.
Rond het gebied waar de settlers zich bevinden is er een grote aanwezigheid van Israelische soldaten, die cynisch genoeg daar zijn om de settlers te beschermen. Elke jood die in de bezette gebieden woont heeft volgens Israel het recht zich te bewapenen en dit is dan ook wat de zeer aggressieve settlers in Hebron massaal doen. Het is toch van de gekke dat iemand die tot zijn tanden toe gewapend is militaire bescherming krijgt tegen een aantal machteloze, ongewapende en vooral ook onbeschermde Palestijnse BURGERS...
Niet alleen zijn de settlers in Hebron gewapend, maar eigenlijk erger nog... ze zijn compleet gestoord. In Hebron zitten de meest fanatieke, de meest aggressieve en de meest gewelddadige settlers die je kan vinden. En geloof me.... ik kan het weten, want ik heb het aan den lijve ondervonden.
Na de nacht in het weeshuis (waarover later meer) wilden we met zijn vijfen graag nog even de oude stad zien. Sarah was hier veel vaker geweest en bood aan ons een korte tour te geven. De tour begon bij de internationaal meest bekende straat van Hebron: de Palestijnse winkelstraat die over is genomen door de settlers en waar nu nog slechts een aantal Palestijnse families proberen te leven. Alle winkels zijn sindsdien gesloten en de meeste mensen die daar woonden en werkten zijn vertrokken. Voor de overblijvers is het een hard bestaan met dagelijks problemen en gewelddadige, vernederende aanvaringen met de settlers, onder toeziend oog van het Israelische leger. Aan het begin van de straat is er Israelisch checkpoint waar we met niet al te veel problemen door heen kwamen. De straat zelf zag er verschrikkelijk luguber uit. Doodstil, gesloten deuren, ingegooide ruiten, israelische vlaggen, racistische graffiti. Veel van de ramen in de straat zitten achter een soort van kooien om ze te beschermen tegen de stenen (en andere gevaarlijke en soms ook smerige dingen) die de settlers gooien om de Palestijnen uit hun huizen te jagen.
Aan het einde van de straat begonnen de problemen. Uit het niets doemden opeens settlers op, die zodra ze ons zagen hun foto en videocamera's er bij pakten om ons te fotograferen. De reden? Waarschijnlijk voornamelijk intimidatie, maar ze schijnen ook profielen aan te maken op internet van iedereen die ze vastleggen en die onder de settler beweging te verspreiden.
Onze eerste reactie was hen terug te filmen; wat zij kunnen, kunnen wij ook. Maar al snel begon het uit de hand te lopen, de settlers bleken meteen allerlei andere mensen gebeld te hebben die al snel kwamen aangereden met hun flitsende camera's. Op dat moment kwam ook het leger ons lastig vallen. Soldaten vertelden ons dat wij geen toestemming hadden om in deze straat te lopen. Sarah begon meteen uit te leggen dat zij hier al tientallen keren door heen was gelopen zonder problemen en dat we bovendien het recht hadden om hier te lopen. Lege woorden voor de soldaat. Al gauw kwamen er heel veel andere soldaten aangelopen en er begon een heftige welles-nietes discussie tussen Sarah en de soldaten. Op hetzelfde moment waren de irritante settlers nog steeds bezig met ons lastig te vallen en foto's en video's te maken. In ons groepje bevond zich een Nederlands moslim meisje van Marokkaanse afkomst. Vanwege haar hoofddoek en daardoor (waarschijnlijk) Palestijns voorkomen was zij al gauw het doelwit van alle settlers, de rest was niet zo heel interessant meer. Zij probeerde haar gezicht te bedekken met haar hoofddoek, maar de settlers bleven gewoon door gaan en kwamen angstvallig dichterbij (je moet natuurlijk beseffen dat ook deze freaks gewapend waren). Ondertussen was er een auto gestopt met daarin internationale 'observers' die de boel kwamen observeren en heel veel foto's maakten. Helaas konden ze zich niet in de situatie mengen omdat ze neutraal moesten blijven.
Aliyaa, het Marokkaanse meisje, werd ondertussen heftig geintimideerd door de settlers, die nu ook ontzettend beledigende en racistische opmerkingen naar haar maakten. Ik wil niet alles herhalen, maar ze werd met veel dieren vergeleken en ze noemden haar Talibaan. Het leger was druk in discussie met onze meest felle groepsgenoten en keek niet echt om naar wat er met Aliyaa gebeurde. Om haar te beschermen besloot ik met een ander Nederlands meisje voor haar te gaan staan en haar tussen ons in te laten knielen, zodat ze haar niet konden filmen. Tegelijkertijd probeerden ze ons zwaar te provoceren door verschrikkelijk vernederende opmerkingen te maken. We besloten alleen nog Nederlands te praten en vooral hard te lachen om deze kinderachtige en zieke mensen. Het had al snel effect, we gaven niet de reactie die ze wilden en ze lieten ons (eventjes althans) met rust. Ondertussen was er een verschrikkelijk aggressieve en gestoorde settler vrouw aan komen lopen. Ze begon tegen iedereen in het Hebreeuws te schreeuwen en te tieren en haalde al vrij snel uit naar een meisje uit onze groep die een camera in haar hand had. Ze raakte haar vol in het gezicht. Op dat moment grepen de soldaten een klein beetje in, ze haalden de vrouw bij het meisje vandaan, maar niet echt meer dan een meter of twee. De soldaten bleken niet in staat op te treden tegen deze aggressieve mensen. Alleen als ze echt fysiek geweld gebruikten ondernamen ze iets, maar niet om te voorkomen dat deze mensen geweld zouden gaan gebruiken.
Het interessante was dat je in hun gezicht hun dilemma zag. Ik voelde ook dat ze sympathie voor ons hadden en deze situatie helemaal niet wilden. Ze vertelden mij dat deze straat alleen voor joodse mensen was en op het moment dat ik vroeg of ze niet vonden dat dat racistisch was, moesten ze eigenlijk een beetje beschaamd lachen. Je voelde dat ze het diep van binnen met je eens waren, maar het niet konden uitspreken. Een van de soldaten vertelden aan een van ons dat hij de eerste maand dat hij in Hebron gestationeerd was elke avond heeft gehuild van al het onrecht hier en dat we niet moeten praten over 'recht hebben op dit of dat' omdat dat hier gewoon niet geldt.
Tegelijkertijd ben ik verontwaardigd dat ze niks deden, dat ze de settlers niet eens vroegen om weg te gaan. Het heeft gewoon allemaal te maken met het systeem. De soldaten zijn slechts zo'n kleine schakel in een heel machtig systeem. De settlers hebben politiek heel veel invloed en de soldaten zouden waarschijnlijk erg in de problemen komen als ze ook maar een klein beetje 'te ver' zouden gaan tegen de settlers. Een erg gevoelig onderwerp in Israel, een beetje zoals Geert Wilders en zijn onderwerpen bij ons. De observers hebben ons bovendien achteraf verteld dat de soldaten normaal gesproken zelfs op een paar meter afstand staan toe te kijken. In ons geval stonden ze er tussen. Aan dit soort kleine dingen merk je wel dat ze alles deden wat in hun ogen mogelijk was.... alleen in mijn ogen was er meer mogelijk, maar ja..
Ondertussen was de aggressieve vrouw (trouwens ook met hoofddoek! Aliyaa werd racistisch benaderd voor het dragen van religieuze kleding, terwijl deze mensen precies hetzelfde doen) niet meer te stuiten, ook de 'filmcrew' deed nog druk allerlei pogingen en de situatie werd steeds benarder. De soldaten vertelden ons dat we deze straat moesten verlaten en terug naar het checkpoint moesten gaan. Op dat moment hadden we allemaal echt zoiets van 'we willen hier niet eens meer zijn'. Maar we waren er nog niet uit.. eerst moeten we nog heel de straat door, op de voet gevolgd door die zieke mensen die van geen ophouden wisten. Terwijl we Aliyaa (die nog steeds haar gezicht bedekte) over straat probeerden te begeleiden richting het checkpoint, ondernam de settler vrouw meerdere pogingen om Aliyaa aan te vallen. Met geweld stortte ze zich meerdere malen op ons. Ze heeft mij op een gegeven keihard in mijn zij geknepen, maar alleen omdat ik Aliyaa beschermde... het was uiteraard voor haar bedoeld. Het was zo eng om deze vrouw telkens op een paar meter afstand ons te zien volgen, niet wetende wanneer ze weer een vlaag van verstandsverbijstering zou hebben. Het leek wel een honsdolle hond, waarvan je ook niet weet of hij je zal bijten. De soldaten volgden haar vriendelijk, om haar zo nu en dan met een zacht duwtje in de rug een meter aan de kant te sturen. Het trieste is dat ik vaak moest schreeuwen om hun hulp om die gekke vrouw bij ons weg te krijgen. Het was zo ontzettend bizar om de haat en het racisme in de ogen van deze mensen te zien, je kon het gewoon voelen als je ze alleen al aankeek.
Uiteindelijk kwamen we aan bij het checkpoint waar ook de Israelische politie gearriveerd was. Deze wuifden ons verhaal ongeveer op dezelfde manier opzij als de soldaten hadden gedaan. Rechten? Ze leken er lachend hun neus voor op te halen. In plaats daarvan dwongen ze ons onze paspoorten af te staan, zodat ze onze precieze gegevens konden noteren, alsof wij de problemen hadden veroorzaakt. Uiteraard konden ook hier geen felle protesten over rechten tegenop. Ze hadden het recht niet om dit te doen, maar zoals altijd wel de macht en wij stonden machteloos onze paspoorten af. Het is niet te hopen dat we hierdoor op het vliegveld in de problemen komen. De politie beloofde ons van niet, maar hun woord neem ik niet al te serieus.
Aliyaa en onze meest felle betogers wilden met de politie mee om een aanklacht in te dienen. Naderhand vertelde Aliyaa mij dat op weg naar het politiebureau de agenten hadden gezegd dat ze het aan zichzelf te wijten had gehad door dit soort kleren te dragen. Op het bureau was de politie niet al te dienstbaar om er echt een zaak van te maken. Uiteindelijk zal het niet heel veel resultaat hebben. De internationale observers van het TIPH waren wel behulpzamer en gaan een uitgebreid rapport over dit incident schrijven, daarnaast hebben ze honderd foto's gemaakt. Ze vertelden ons dat dit soort incidenten vaak gebeuren, maar bijna nooit met 'internationals'. Waarschijnlijk is ons dit alleen maar overkomen omdat we in het gezelschap waren van een moslima. Het enige dat we nu kunnen doen is te hopen dat het rapport over deze zaak gelezen gaat worden en enige invloed kan uitoefenen op Westerse regeringen. Waarschijnlijk zullen ze door onze zaak meer geraakt worden omdat wij geen Palestijnen zijn... zo gaan dit soort dingen helaas. Als het Palestijnen overkomt is er vaak geen haan die er naar kraait.
Het ironische is dat we op onze tour door de oude stad nog geen straat ver zijn gekomen... maar desondanks hebben we toch alles gezien. In 'a nutshell' hebben we een goed idee kunnen krijgen van hoe zwaar het moet zijn voor gewone Palestijnen om tussen deze extreem racistische mensen te moeten overleven en continu vernederd te worden. Er gaan zoveel verhalen ook over settlers die Palestijnse kleine kinderen bekogelen met stenen of uitwerpselen.
Al met al was het een verschrikkelijke, maar ontzettend nuttige en interessante ervaring. Je kan erover lezen of documentaires over bekijken, je kan met mensen praten die nare ervaringen hebben hiermee, maar toch als je hetzelf meemaakt is het zo anders. De impact is zo ontzettend groot, de adrenaline die door je heen gaat. Het oog in oog staan met iemand met zoveel haat... het gaat je allemaal niet in de koude kleren zitten...to say the least!
dinsdag 24 juni 2008
Vrede op aarde??
Als je aan Bethlehem denkt, denk je aan het christelijk geloof, Jezus, vrede op aarde, de andere wang, kortom: een rustig vredelievend plaatsje.
Nu ik hier een tijdje ben zie ik heel goed het dubbele gezicht van Bethlehem, aan de ene kant heb je het beeld van de vredesduif. Het barst hier van de christelijke organisaties, vredesorganisaties, culturele centra's en ga zo maar door. Busladingen toeristen komen elke dag door het checkpoint om de geboortekerk te bezoeken en de plek te zoenen waar Jezus zou zijn geboren.
Aan de andere kant heb je het beeld van het verzet. Het barst hier namelijk ook van de vlaggen, (PA) militairen, protest uitingen, graffiti, allemaal uitingen van de Palestijnse strijd.
Dit is het beeld wat dezelfde toeristen niet of amper te zien krijgen. Ze komen met de bus via het checkpoint, waar ze (zonodig) gewaarschuwd worden meteen dezelfde dag weer terug te keren en niet in Palestijns gebied te verblijven omdat het zo gevaarlijk is. Ze gaan de bus uit, bezoeken de kerk, kopen eventueel nog een souvenirtje onderweg, maar gaan dan linea recta de bus weer in en verlaten de bezette gebieden zonder waarschijnlijk ook maar 1 Palestijn ontmoet of gesproken te hebben.
De muur zien ze waarschijnlijk alleen bij het in en uitgaan van het gebied, maar ik betwijfel of de meeste toeristen de muur echt zien, zoals die is... Hoeveel mensen zouden werkelijk de moeite doen om te realiseren wat deze muur betekent voor de mensen in Bethlehem en de rest van de Westbank? De meesten zullen geen moeite doen om de verhalen te horen van mensen waarvan het leven verwoest is door de komst van de muur.
Dezelfde muur heeft de afstand tussen de toerist en de Palestijnse bevolking vergroot. Voor de komst van de muur had Bethlehem een redelijk goed lopende toeristische sector. Sinds de bouw van de muur blijven de hotels leeg. Behalve de christelijke attracties zien de toeristen erg weinig van Bethlehem en het gemoedelijke Palestijnse leven hier. De muur en de bezetting hebben het toerisme (en dus een van de belangrijkste inkomstenbronnen hier!) hier zo goed als de nek om gedaan. Economisch gezien is de situatie erg slecht hier. Veel mensen zijn werkeloos geraakt omdat ze voor de bouw van de muur in Jeruzalem werkten en nu geen vergunning kunnen krijgen om naar Jeruzalem te gaan. De wanhoop hier is goed merkbaar, ik zou zelfs durven zeggen beter voelbaar dan in Ramallah. Ramallah is dan ook nooit zo afhankelijk geweest van toerisme en ligt niet zo dicht bij de muur als Bethlehem.
Het is ook hier in Bethlehem dat ik voor het eerst echt geconfronteerd ben met de zware mentale impact van de bezetting. Tot nu toe waren de meeste mensen die ik heb ontmoet erg sterk, taai en strijdbaar... of juist in veel gevallen onverschillig en cynisch. Maar hier heb ik een aantal mensen ontmoet waarvan je ziet en weet dat ze kapot zijn gemaakt door de bezetting.
Gisteren was ik met Eddy (van mijn gastgezin) bij familie van hem in Aida vluchtelingenkamp, vlak naast de muur. Als er onrusten en opstanden zijn, zijn de vluchtelingenkampen altijd de eerste plekken waar het Israelische leger keihard ingrijpt omdat het zoals zij zeggen 'broeinesten van terroristen' zijn. Terroristen heb ik niet gezien, wel heel veel ontzettend nieuwsgierige en brutale kinderen die op straat speelden met het weinige wat ze hadden.
De familie die wij in het kamp bezochten, bleek in de afgelopen jaren tijdens de Intifada ontzettend geleden te hebben. Hun dagelijkse realiteit was het Israelische leger, geweld, opstanden, meer geweld, maar ook intimidaties van hun islamitische buren omdat hun moeder te sexy gekleed ging in hun ogen. Uiteindelijk hebben mensen in het kamp hun huis in brand gestoken om die reden. Ook de vele keren dat Israel de 'avondklok' instelde en de Palestijnse mensen hun huizen niet mochten verlaten voor weken achter elkaar is hen niet in de koude kleren gaan zitten. Het woord avondklok is een erg ironische vertaling van het woord curfew, want het was slechts een paar uur per week toegestaan om de straat op te gaan om inkopen te doen. Tijdens de curfews heeft het Israelische leger verschrikkelijk huisgehouden, vele invallen gedaan en onder andere de familie die ik ontmoet heb verschrikkelijk vernederd.
De oudste dochter van het gezin (24 jaar oud) heeft nu serieuze psychische problemen en lijdt onder ernstig overgewicht. Eddy vertelde dat ze de gebeurtenissen van de intifada nooit helemaal te boven is gekomen en nu geobsedeerd is door vrouwen die in haar ogen wel mooi, succesvol, slim zijn, mannen kunnen krijgen en mogelijkheden hebben om alles te doen wat ze willen. Hoewel ze heel aardig was tegen mij, voelde ik me erg onprettig in haar nabijheid... haar jaloezie, frustratie en wanhoop waren bijna tastbaar. Het is erg pijnlijk om te beseffen dat het conflict en de onderdrukking haar hebben gebroken..
Voor mij is het erg bizar om tegelijkertijd geconfronteerd te worden met de wanhoop van de mensen hier en daarnaast al die verschrikkelijk idealistische vredesorganisaties hier te zien. Op de een of andere manier vind ik het schokkend dat deze liefdadigheidsinstellingen hier komen om de Palestijnen te vertellen dat ze vredelievend moeten zijn en blablabla.
Zoals ik al zei is het gezicht van Bethlehem tweeledig.... Verzoening vs. Verzet. In de afgelopen dagen heb ik de spanning gemerkt die er tussen deze twee principes bestaat.
De moeder van het gastgezin heeft me op sleeptouw genomen naar allerlei vrouwengroepjes en culturele centra en sociale bijeenkomsten. Bij deze evenementen heb ik stuk voor stuk geweldige vrouwen ontmoet, die erg vrolijk en energiek in het leven staan.
Op een van de bijeenkomsten in het vrouwencentrum WIAM hebben we een film gekeken over verzoening en geweldloos verzet tegen de Israelische bezetting. De film volgde een Palestijnse man die het contact aan gaat met allerlei Israelische mensen. Begrijp me niet verkeerd, ik vind het erg nobel van deze man dat hij dit doet. Maar erg realistisch vind ik het niet en ik vind het zelfs behoorlijk pervers om van Palestijnse mensen te wensen dat ze hun verzet op geven en de dialoog aan gaan met Israelische mensen. Verzoening is erg ' mooi' natuurlijk, maar het mist totaal de kern van het probleem en het gaat in deze situatie uit van een totaal verkeerde volgorde. Verzoening is erg nuttig in conflict situaties waar twee volkeren elkaar hebben bevochten en waar veel onderlinge haat en angst voor elkaar heerst. Daarnaast is het compleet onzinnig om over verzoening te spreken voordat er uberhaupt vrede en rechtvaardigheid is.
Zoals ik al eerder heb geprobeerd te laten zien is dit niet een conflict tussen Israeliers en Palestijnen over een stuk land of wat dan ook. Dit conflict is gebaseerd op onderdrukking, apartheid en het verzet hiertegen. Je kan niet verwachten van een Palestijn dat hij zijn verzet tegen de onderdrukking op geeft en gezellig om de tafel gaat zitten met een Israelier om nader tot elkaar te komen. In mijn ogen heeft een Palestijn als mens recht zich te verzetten tegen de bezetting. Sterker zelfs; dat zou de absolute prioriteit moeten zijn van elke Palestijn.
Verzet dus... voor veel mensen in het Westen moeilijk te accepteren (heel hypocriet, kijk naar onze houding ten opzichte van ons eigen verzet in WOII). Vaak is geweldloosheid de enige voorwaarde waarop we het Palestijnse verzet zouden kunnen accepteren. Geweldloos verzet is dat geen prachtig concept.... onze harten lopen er warm voor in het Westen. Het heeft na verzoening de absolute x-factor. Hoe mooi zou het zijn als Palestijnen het terrorisme op zouden geven en zichzelf geweldloos zouden laten horen. Gandhi, Martin Luther King, protestmarsen, petities en weet ik wat nog meer. Als die barbaren in Palestina nou toch eens de kracht hiervan zouden in kunnen zien.
Op dit soort flauwekul heb ik twee dingen te zeggen. Ten eerste wil ik benadrukken dat wij in Nederland totaal geen idee hebben van hoeveel geweldloos verzet er in de Palestijnse gebieden is. Er zijn duizenden initiatieven, acties, demonstraties, organisaties, noem maar op. Ik zou op basis van mijn eigen ervaring durven zeggen dat (op dit moment althans) ongeveer 90% van het verzet geweldloos is. Ten tweede is het ongelovelijk triest dat Israel allesbehalve geweldloos reageert op dit soort initiatieven. Hoe kun je in godsnaam van een volk verwachten geweld op te geven als elke geweldloze actie op zijn minst wordt tegengewerkt en op zijn ergst met disproportioneel geweld wordt beantwoord? We verwachten van de Palestijnen het geweld af te zweren, maar tegelijkertijd zijn we niet bereid naar hen te luisteren als ze geen geweld gebruiken. Vorig jaar wilde een van de leiders van Hamas naar Nederland komen voor een conferentie over Palestina. Een erg geweldloos initiatief zo lijkt me althans. Zijn visum werd geweigerd door Maxime Verhagen omdat hij lid was van een terroristische organisatie. Door op deze manier alle geweldloze activiteiten van dit soort figuren de grond in te boren, stimuleer je alleen maar hun toevlucht tot zinloos geweld. Als de Palestijnen niet wordt toegestaan zich geweldloos te verzetten dan blijven er voor hen weinig andere opties over dan geweld te gebruiken. Ik wil het geweld absoluut niet romantiseren of goedkeuren, maar probeer eens in te denken wat het doet met als je mens als je zo ontzettend veel frustratie en vernedering ervaart en je met gebonden hand met je rug tegen de muur staat. De wanhoop hier geeft zelfs mij als buitenstaander zo ontzettend veel frustratie... mijn zinloze actie bij het checkpoint was voor mij persoonlijk zo'n opluchting. Eindelijk kon ik mijn frustratie over dit conflict uiten en kenbaar maken. Ik weet zeker dat heel veel mensen en vooral jongeren in Nederland toevlucht zouden nemen tot geweld om hun frustratie te uiten als ze in een soortgelijke situatie zouden leven. Kijk alleen maar naar al het geweld bij voetbal wedstrijden en tijdens het uitgaan dat veel jongeren vertonen als ze teveel gedronken hebben.
Vrede op aarde is een mooi idee en zeker nastrevenswaardig, alleen niet realistisch. Je kan niet van mensen in deze situatie hier verwachten dat ze zich toewijden aan dit concept, terwijl ze geconfronteerd worden met zoveel geweld en wanhoop.
donderdag 19 juni 2008
De wereldreis naar Bethlehem
Deze week ben ik vanuit Ramallah naar Bethlehem vertrokken. In normale omstandigheden erg nabijgelegen steden. De 'driehoek' Jeruzalem, Ramallah, Bethlehem is zo'n beetje de Palestijnse randstad. Het economisch hart van de Westbank en een toekomstige Palestijnse staat. Ware het niet dat de bezetting, de checkpoints en vooral ook de muur dit economische hart ernstig schade toebrengen.... to say the least. Wie realistisch is weet natuurlijk dat dit niet slechts een gevolg is van de muur, maar het doel op zichzelf. Israel wil voorkomen dat de Palestijnen ooit een levensvatbare Palestijnse staat stichten en daarom doet het er alles aan om alle handel, elke economische activiteit de grond in te boren. Tot nu toe met aanzienlijk succes. Schokkend? Ja. Cynisch? Erg. Politiek incorrect? Absoluut, maar daarom niet minder waar.
Ik besef ook wel dat mijn stukjes en mijn mening voor velen van jullie in Nederland erg shockerend kunnen zijn en erg radicaal kunnen overkomen. Ik begeef me natuurlijk continu op glad ijs omdat ik de grenzen van het politiek correcte niet schuw. Iedereen heeft natuurlijk recht op zijn eigen mening hierover, maar het enige wat ik echt zou willen is dat mensen wat meer moeite doen om die mening ook echt op gegronde informatie te baseren.
De situatie hier is alles behalve in balans. De ongelijkheid is zo ontzettend groot dat je niet objectief kan zijn over dit conflict. Bij het zien van zoveel menselijk lijden kan je als mens (met het hart op de juiste plaats) moeilijk onbewogen en afzijdig blijven, althans zo denk ik erover.
Het enige wat ik kan doen is mijn ervaringen delen die mijn mening ondersteunen.
Mijn reis naar Bethlehem is hier een perfect voorbeeld van. Bethlehem ligt ongeveer een kilometer of 25 van Ramallah vandaan, maar om er te komen via de Palestijnse route is een hele onderneming (natuurlijk kan je als westerling via wegen die niet toegankelijk zijn voor Palestijnen, maar dat heb ik niet gedaan). De reis neemt je mee langs alle facetten van de bezetting en geeft je een goed idee van zijn lelijke gezicht.
Een punt van commentaar vooraf: deze bezetting is niet te vergelijken met andere situaties van bezetting. Deze bezetting duurt nu al meer dan 40 jaar en het karakter is niet tijdelijk, zoals bij de meeste gevallen van bezetting. Het doel van deze bezetting is om de ziel en ' spirit' van de Palestijnse mensen te breken, zodat ze uiteindelijk op zullen geven en het land zullen verlaten. Israel vindt dat het een historisch, religieus en exclusief recht heeft op het land.
Als je dit weet kijk je heel anders naar de aspecten van de bezetting. De checkpoints, de nederzettingen, de wegen waar alleen Israelis op mogen (ookal liggen ze in Palestijns gebied; de zogenaamde bypass roads).
Vooral de nederzettingen zijn een doorn in het oog en emotioneel erg heftig om te zien. Deze Israelis bouwsels op Palestijns land zijn niet zomaar lukraak ergens gebouwd, maar liggen op strategische punten. De meeste bevinden zich bovenop heuvels, net zoals kastelen in de middeleeuwen, om het overzicht op het dal te hebben. De nederzettingen zelf zien er ook uit als nederzettingen (danwel vestingen of burchten); de bouwstijl heeft iets imposants en intimiderends. Het zijn niet de meest nederige stulpjes.
Rond de nederzettingen is de natuur groen en zijn de wegen perfect. Als je doorrijdt en in Palestijns leefgebied komt kan je je niet voorstellen dat deze gebieden naast elkaar liggen. 1 min rijden en het is een wereld van verschil. De wegen zijn slecht en worden amper onderhouden. De wegen lijken alleen goed te worden onderhouden als er de kans bestaat dat Israelis de weg ook gebruiken. Maar zodra die kans niet aanwezig is worden de weggetjes smal, steil en moeilijk begaanbaar. Naast de checkpoints en omleidingen die de Palestijnen moeten maken is dit een andere reden waarom reizen door Palestijns gebied zo ongelovelijk lang duurt.
Voor een nieuwsgierige toerist als ik niet echt een probleem, want haast heb ik hier niet echt. Maar voor mensen die dit elke dag moeten doen een erg frustrerende aangelegenheid. In het bijzonder voor mensen die een bedrijf proberen te runnen, wat zoals ik al zei door deze bezetting 'zo onmogelijk mogelijk' wordt gemaakt. Er zijn talloze verhalen van personen die met een vracht sinaasappels (of wat dan ook) vanwege 'veiligheidsredenen' niet door het checkpoint mochten voor een aantal dagen (om zo hun oogst te kunnen verkopen). Toen zij er uiteindelijk wel door heen mochten was hun oogst bedorven: tel uit je winst...
Reizen is niet makkelijk en een bron van irritatie, maar het ironische is dat het vaak een luxe is voor de gewone Palestijn. Zoals ik al zei is het een vernedering om lopend door Qalandia heen te moeten, maar stel je voor dat de meeste Palestijnen er alles voor zouden doen om uberhaupt toestemming te hebben om dit checkpoint door te gaan en deze vernedering te doorstaan. De meeste mensen in Ramallah bijvoorbeeld zijn al jaren niet in Jeruzalem geweest, terwijl Jeruzalem eerst hooguit 10 minuutjes rijden was. Een beetje zoals Amstelveen, Amsterdam. Stel je voor dat je in Amstelveen woont en je al jaren niet meer in Amsterdam bent geweest, terwijl je daar eerst altijd kwam om te winkelen of wat dan ook.
Hoe kan je hier objectief over berichten? Hoe kan je objectief berichten over twee kleine kinderen van 4 en 7 jaar oud die in de bus bij Qalandia checkpoint door een soldaat met geweer worden gecontroleerd en ondervraagd? Kleine kinderen die hun eigen 'papieren' bij zich moeten dragen en worden behandeld als veiligheidsrisico's (lees: criminelen) en die leven met de realiteit van bezetting, soldaten, vernedering en geweld. Het is te walgelijk voor woorden.
Je kan niet recht buigen wat krom is...
Ik besef ook wel dat mijn stukjes en mijn mening voor velen van jullie in Nederland erg shockerend kunnen zijn en erg radicaal kunnen overkomen. Ik begeef me natuurlijk continu op glad ijs omdat ik de grenzen van het politiek correcte niet schuw. Iedereen heeft natuurlijk recht op zijn eigen mening hierover, maar het enige wat ik echt zou willen is dat mensen wat meer moeite doen om die mening ook echt op gegronde informatie te baseren.
De situatie hier is alles behalve in balans. De ongelijkheid is zo ontzettend groot dat je niet objectief kan zijn over dit conflict. Bij het zien van zoveel menselijk lijden kan je als mens (met het hart op de juiste plaats) moeilijk onbewogen en afzijdig blijven, althans zo denk ik erover.
Het enige wat ik kan doen is mijn ervaringen delen die mijn mening ondersteunen.
Mijn reis naar Bethlehem is hier een perfect voorbeeld van. Bethlehem ligt ongeveer een kilometer of 25 van Ramallah vandaan, maar om er te komen via de Palestijnse route is een hele onderneming (natuurlijk kan je als westerling via wegen die niet toegankelijk zijn voor Palestijnen, maar dat heb ik niet gedaan). De reis neemt je mee langs alle facetten van de bezetting en geeft je een goed idee van zijn lelijke gezicht.
Een punt van commentaar vooraf: deze bezetting is niet te vergelijken met andere situaties van bezetting. Deze bezetting duurt nu al meer dan 40 jaar en het karakter is niet tijdelijk, zoals bij de meeste gevallen van bezetting. Het doel van deze bezetting is om de ziel en ' spirit' van de Palestijnse mensen te breken, zodat ze uiteindelijk op zullen geven en het land zullen verlaten. Israel vindt dat het een historisch, religieus en exclusief recht heeft op het land.
Als je dit weet kijk je heel anders naar de aspecten van de bezetting. De checkpoints, de nederzettingen, de wegen waar alleen Israelis op mogen (ookal liggen ze in Palestijns gebied; de zogenaamde bypass roads).
Vooral de nederzettingen zijn een doorn in het oog en emotioneel erg heftig om te zien. Deze Israelis bouwsels op Palestijns land zijn niet zomaar lukraak ergens gebouwd, maar liggen op strategische punten. De meeste bevinden zich bovenop heuvels, net zoals kastelen in de middeleeuwen, om het overzicht op het dal te hebben. De nederzettingen zelf zien er ook uit als nederzettingen (danwel vestingen of burchten); de bouwstijl heeft iets imposants en intimiderends. Het zijn niet de meest nederige stulpjes.
Rond de nederzettingen is de natuur groen en zijn de wegen perfect. Als je doorrijdt en in Palestijns leefgebied komt kan je je niet voorstellen dat deze gebieden naast elkaar liggen. 1 min rijden en het is een wereld van verschil. De wegen zijn slecht en worden amper onderhouden. De wegen lijken alleen goed te worden onderhouden als er de kans bestaat dat Israelis de weg ook gebruiken. Maar zodra die kans niet aanwezig is worden de weggetjes smal, steil en moeilijk begaanbaar. Naast de checkpoints en omleidingen die de Palestijnen moeten maken is dit een andere reden waarom reizen door Palestijns gebied zo ongelovelijk lang duurt.
Voor een nieuwsgierige toerist als ik niet echt een probleem, want haast heb ik hier niet echt. Maar voor mensen die dit elke dag moeten doen een erg frustrerende aangelegenheid. In het bijzonder voor mensen die een bedrijf proberen te runnen, wat zoals ik al zei door deze bezetting 'zo onmogelijk mogelijk' wordt gemaakt. Er zijn talloze verhalen van personen die met een vracht sinaasappels (of wat dan ook) vanwege 'veiligheidsredenen' niet door het checkpoint mochten voor een aantal dagen (om zo hun oogst te kunnen verkopen). Toen zij er uiteindelijk wel door heen mochten was hun oogst bedorven: tel uit je winst...
Reizen is niet makkelijk en een bron van irritatie, maar het ironische is dat het vaak een luxe is voor de gewone Palestijn. Zoals ik al zei is het een vernedering om lopend door Qalandia heen te moeten, maar stel je voor dat de meeste Palestijnen er alles voor zouden doen om uberhaupt toestemming te hebben om dit checkpoint door te gaan en deze vernedering te doorstaan. De meeste mensen in Ramallah bijvoorbeeld zijn al jaren niet in Jeruzalem geweest, terwijl Jeruzalem eerst hooguit 10 minuutjes rijden was. Een beetje zoals Amstelveen, Amsterdam. Stel je voor dat je in Amstelveen woont en je al jaren niet meer in Amsterdam bent geweest, terwijl je daar eerst altijd kwam om te winkelen of wat dan ook.
Hoe kan je hier objectief over berichten? Hoe kan je objectief berichten over twee kleine kinderen van 4 en 7 jaar oud die in de bus bij Qalandia checkpoint door een soldaat met geweer worden gecontroleerd en ondervraagd? Kleine kinderen die hun eigen 'papieren' bij zich moeten dragen en worden behandeld als veiligheidsrisico's (lees: criminelen) en die leven met de realiteit van bezetting, soldaten, vernedering en geweld. Het is te walgelijk voor woorden.
Je kan niet recht buigen wat krom is...
zondag 15 juni 2008
The Sweet Taste of Revenge!
Gisteren moest ik weer langs Qalandia checkpoint. Tijd voor revenge. Uiteindelijk is het me gelukt om alle foto's en filmpjes die ik moest deleten, van de soldaten bij het checkpoint, op nieuw te maken. Precies zoals ik ze zo plechtig beloofd had.
Op de foto's hierboven zie je de muur aan de 'Palestijnse' kant van de muur (dit is niet helemaal correct natuurlijk, omdat de muur op Palestijns land gebouwd is en op deze manier soms zelfs Palestijnse dorpjes opsplitst in twee gedeelten).
Hier nog wat 'leuke' wetenswaardigheidjes over de muur, rechtsstreeks uit de Lonely Planet geplukt:
Lengte 680 km = 2x de lengte van de groene lijn (de internationaal erkende verdelingslijn tussen Israel en de Palestijnse gebieden) en (hou je vast) 3x de lengte van de Berlijnse Muur. Daarnaast was de Berlijnse muur maar 4 meter hoog en de Israelische muur is op sommige plekken wel 8 meter hoog.
80% van de muur ligt in Palestijnse gebied en gaat over Palestijnse grond... waar huizen, landbouwgrond, gewassen, olijfbomen, en natuurlijk vooral mensen voor hebben moeten wijken.
Het aantal Palestijnse mensen dat door de bouw van de muur buiten Palestijns gebied komt te wonen, dus tussen de muur en de groene lijn is 242.000 mensen.
280.000 mensen worden door de muur van hun land gescheiden, dat is 12% van de totale Palestijnse bevolking.
Door de muur blijft uiteindelijk 12% van historisch Palestina over om voor Palestijnen in te wonen. Voor 1948 bewoonden de Palestijnen meer dan 90% van het land. De andere 88% heeft Israel uiteindelijk weten toe te eigenen, terwijl joodse mensen in 1946 slechts 7% van het land bezaten.
Daarnaast zie je op de foto's de wachttorens van Qalandia checkpoint. Op een van de foto's krijg je een goed beeld van hoe de auto's voor het checkpoint staan te wachten tot ze er door mogen.
Maar dat is nog een luxe als je het vergelijkt hoe de gemiddelde Westbank Palestijn door het checkpoint moet. Dat heb ik vandaag geprobeerd. Ik was met een aantal Palestijnen in de bus van Ramallah naar Jeruzalem. Ik kon in principe blijven zitten in de bus vanwege mijn Nederlandse paspoort, maar: samen uit samen thuis.
Ik ben met hen lopend door het checkpoint gegaan en dat is echt een andere ervaring. Als je je al als beest behandeld voelde terwijl je lekker op je gemak in het busje kon blijven zitten, dan is dit helemaal bij de konijnen af. De associatie met vee is snel gemaakt, omdat je door allerlei draaihekken moet lopen. Een voor een word je toegelaten en word je paspoort en je bagage gecontroleerd. Op zich geen probleem als de soldaten geen capriolen uit halen, maar vaak (en zo ook vandaag) vinden ze het leuk om gewoon een tijdje niemand door te laten en dan sta je dus met een kudde mensen vragend voor het hek te wachten als een kudde vee dat naar de stal wil om gevoerd te worden. Leuke taferelen ontstaan ook als zo'n soldaat in het hebreeuws commando's geeft aan een oud vrouwtje dat die taal niet verstaat. Gelukkig is er uiteindelijk altijd wel iemand die het vertaalt.
Maar nu genoeg erover, als ik er aan terug denk heb ik er echt even geen woorden voor... de vernedering als je dit elke dag zou moeten doen om je dagelijks leven te kunnen leiden, naar school, naar werk, naar vrienden, familie (als je al de toestemming krijgt van de Israelis om het checkpoint door te mogen, dat is een heel ander verhaal waar ik volgende keer wel over vertel. Stof voor schrijnende verhalen genoeg hier in bezet gebied).
zaterdag 14 juni 2008
vrijdag 13 juni 2008
Je vais ce que je veux
Het leven in bezet gebied lijkt soms verdacht veel op het leven in normale omstandigheden. Je staat niet heel de dag stil bij de bezetting en zeker hier in Ramallah, waar de Palestijnse Autoriteit zogezegd de dienst uitmaakt wordt je er niet al te veel mee geconfronteerd. ’s Ochtends sta je op, je doucht, ontbijt... de regular stuff. Een normaal begin van een normale dag. Zeker voor mij als westerling in een hypermodern appartement. De enige zorgen die ik op dat moment heb gaan over wat voor kleren ik aan moet trekken. Gisterochtend op goed geluk een shirt uit mijn koffer geplukt met de tekst ‘je vais ce que je veux (ik doe hetgeen ik wil), de ironie van deze woorden in een bezet land drong op dat vroege uur nog niet tot me door. Little had I known...
Ik had haast en moest naar Jeruzalem voor een afspraak met Conny Mus van RTL 4. Jeruzalem ligt natuurlijk buiten het gebied dat ingesloten is door de muur en dat betekent checkpoints. Als je vanuit Israel het gebied in komt kan je zo door rijden, maar het gebied uit is een ander verhaal. Ik was benieuwd wat me te wachten stond. Op sommige momenten kan je uren moeten wachten om er door heen te komen, maar over het algemeen hoort het niet al te lang te duren.
In het busje naar Jeruzalem ging ik naast het raampje zitten om zo door het open raampje wat foto’s en filmpjes van de omgeving te maken. Voordat we Qalandia checkpoint naderden doemde de muur al op, net als de Berlijnse muur een groot lelijk canvas voor het creatieve protest tegen de bezetting. De meest diverse teksten en afbeeldingen staan er op gekalkt. Waaronder een levensgrote tekst: CTRL – ALT – DELETE. Heel toepasselijk! Zelf vind ik dit soort creatieve projecten geweldig, zeker ook omdat ik soortgelijke plannen heb om kunst te gebruiken als protestmiddel om misstanden aan de kaak te stellen op een originele manier. Uiteraard kon ik het niet laten er een filmpje van te maken. Bij het checkpoint zelf stonden we een tijdje in de rij te wachten en heb ik een aantal filmpjes van de muur, de omgeving en het checkpoint gemaakt. Ik was zo druk bezig dat ik amper merkte dat de Palestijnse passagiers uit de Westbank waren uitgestapt omdat zij lopend het checkpoint door moeten. De internationale passagiers en natuurlijk de Israelis (hier onder vallen wel de Palestijnse Israelis) mogen lekker blijven zitten.
Toen het busje het checkpoint naderde maakte ik nog een laatste foto van de muur, met daarnaast een militaire wachttoren. Helaas kwam er net een soldaat uit de wachttoren gelopen die zag dat ik een foto maakte. Druk en autoritair gebarend alsof ik een of andere hond was die je commando’s kan geven, liet hij merken dat hij niet wilde dat ik dat deed. Ik haalde heel duidelijk en heel laconiek mijn schouders naar hem op. Ik laat me niet zo maar door hem intimideren. Bovendien was mij verteld dat je in principe gewoon foto’s mag nemen bij checkpoints. Alleen in het Israelische leger hebben ze niet zo veel met rechten, het enige recht wat ze nog nooit geschonden hebben is het recht van de sterkste. Ze denken dat ze met intimidatie en macht jou kunnen vertellen wat je moet doen en vaak komen ze er mee weg ook. Veel mensen weten niet precies wat hun rechten zijn en laten zich overbluffen. En zelfs als je het wel weet, zij hebben macht en schamen zich niet om die te misbruiken. Eieren voor je geld kiezen is vaak een makkelijkere oplossing dan in je recht te gaan staan en uren voor niks ondervraagd te worden door gefrustreerde soldaten.
Ondertussen was de soldaat naar de soldaten bij het checkpoint gelopen om te vertellen wat voor ‘misdaad’ ik had begaan (waarschijnlijk ook hoe onverschillig ik op hem had gereageerd, misschien als ik onderdanig had geknikt was er niks aan de hand geweest). Toen de soldaten het busje in kwamen werd er meerdere malen naar mij gewezen en al snel kwamen er twee soldaten naar me toe. Een jongen en een meisje van mijn leeftijd. Ze bevolen mij de foto die ik had gemaakt te laten zien en te wissen. Ik zei hen dat het niet verboden was foto’s te nemen, een discussie volgde. Ik wist dat het waarschijnlijk zinloos zou zijn om weerstand te bieden, maar er ging een knop in mij om die mij motiveerde om tot het uiterste te gaan. Ik weigerde de foto’s te wissen en zei dat ik wilde weten op welk recht zij zich beriepen, welke wet. Laat maar zien als het zo is, noem mij de wet en het artikel. Dat wisten ze uiteraard niet, omdat zoals ik net al zei niet het recht de richtlijn voor de handelingen van het Israelische leger is. In principe stonden ze met hun mond vol tanden, maar omdat zij macht hebben was de situatie iets anders en vertelden ze mij dat als ik niet naar hen wilde luisteren ik uit moest stappen en dat ik deze discussie dan met de politie kon gaan volgen. Een deel van mij was klaar om de strijd aan te gaan omdat ik wist dat ik mijn recht stond en me niet zomaar zo respectloos wilde laten behandelen. Maar vooral ook omdat ik hen wilde laten zien hoe oneens ik het ben met de onmenselijke manier waarop zij met de Palestijnse mensen omgaan en uit een soort van drang om hun werk als soldaten van het Israelische leger zo ellendig en frustrerend mogelijk te maken.
Maar mijn wat heldere kant herinnerde zich nog de afspraak met Conny en de langetermijn wens om ooit nog terug te keren in dit gebied. Als ik was uitgestapt en meegegaan naar de politie hadden ze me uiteindelijk niks kunnen maken en hadden ze alleen maar mijn tijd ernstig verspild. Maar waarschijnlijk hadden ze ook mijn gegvens geregistreerd, zodat ik misschien wel bij een volgend bezoek aan Israel de toegang tot het land ontzegd zou worden. Op dat moment kon ik niet heel precies inschatten waar de grens van het toelaatbare lag. Ik besloot strijdlustig eieren voor mijn geld te kiezen. Ik zei: Okay...don’t worry ik wis de foto’s wel, maar maak je geen zorgen, ik kom hier langs op de terugweg en dan zal ik precies dezelfde foto’s en opnames maken als die ik nu gewist heb. Zwaar geirriteerd vroeg de soldaat: Ah, you think you’re clever?! Blij dat ik me niet helemaal gewonnen had gegeven zei ik natuurlijk ja, ik vond het een hele creatieve oplossing van mezelf ;)
Ik wiste met enig protest alle foto’s die niet bij de soldaten in de smaak vielen. Waaronder ook foto’s van de muur aan de kant van de bezette gebieden. Ik vond dat ze daar geen zeggenschap over hadden omdat het binnen het gebied was, maar sowieso... dat hele afgrijselijke geval is van Israelische makelij dus ik begrijp niet dat ze er zo’n aversie tegen hebben, ze hebben het er zelf neergezet. Daarna moest ik al mijn foto’s laten zien die in mijn camera stonden. Dit ging mij echt te ver. Veel van de foto’s waren duidelijk in Nederland genomen, maar dat kon ze kennelijk niet overtuigen. Ik vroeg of ze nog nooit van het concept privacy hadden gehoord. De mannelijke soldaat zei dat hij zich dan wel terug zou trekken en dat ik ze alleen aan zijn vrouwelijke collega hoefde te laten zien. Kennelijk geldt mijn recht op privesfeer niet tegenover vrouwen.. Ik liet haar al mijn foto’s zien en op het laatst kreeg ze ook wel door hoe belachelijk ze bezig was, want net toen ik de smaak te pakken kreeg liep ze zonder wat te zeggen weg. Naast mijn raampje stond nog steeds de ‘fotogenieke’ soldaat mij imponerend aan te kijken, ik keek uit de hoogte terug en schudde meelijwekkend mijn hoofd. Ik voelde hoe frustrerend hij het vond dat ik zijn autoriteit niet zomaar respecteerde, zeker ook als westers meisje zijnde. Conny Mus vertelde me later dat ze dat het meeste haten; mondige westerlingen waar zij van denken dat het activisten zijn voor de Palestijnse kant. Dat kunnen ze niet uitstaan.
Uiteindelijk is deze hele actie natuurlijk totaal zinloos en lijkt in de verste verte nog geen eens op een druppel op de gloeiende plaat. En toch voelde het goed om te doen, al is het alleen maar voor mijn eigen gevoel van frustratie, van langs de zijlijn staan met je handen vastgebonden op je rug, dat ik soms ervaar. De illusie van iets bijgedragen te hebben is fijn, ookal heeft niemand er verder iets aan. Bovendien ben ik te westers.. niemand kan mij vertellen wat ik moet doen, een beetje dat tegendraadse arrogante idee. Je vais ce que je veux! En zo word je er dus weer aan herinnerd wat bezetting betekent en kom je er langzaam achter dat bepaalde westerse vaststaande waarden hier niet gelden. Hier doe je wat de politieke macht wilt (zeker als je Palestijns bent..). Mijn tshirt was toepasselijk voor mijn recalcitrante stemming die dag, maar het was misschien realistischer geweest als ik het helemaal niet meegnomen op deze reis.
Maar ook al weet ik dat er bijna niks gedaan kan worden, toch is iedere minieme actie bruikbaar. Als al die andere internationals in het busje hetzelfde zouden doen elke keer als ze bij een checkpoint kwamen. Een illusie, I know.... En toch vind ik dat wij als westerlingen dit eigenlijk wel zouden moeten doen. Juist omdat we westerlingen zijn zitten we in de luxepositie dat wij veel meer kunnen zeggen en veel meer kunnen doen zonder dat iemand ons iets kan maken. Wij zijn bijna ‘untouchables’. Zelfs als Israeli loop je heel veel risico omdat je een ‘onderdaan’van de staat Israel bent. Internationals kunnen in het gebied praktisch gaan en staan waar ze maar willen. De beperkingen die voor Palestijnen gelden, gelden in veel mindere mate voor ons. Van die ruimte zouden we gebruik moeten maken om de Palestijnen te helpen die die ruimte niet hebben.
Wat ik bij veel Palestijnen bovendien merk is dat zelfs als ze bepaalde ruimte hebben om tegen hun lot te protesteren dat ze die niet benutten omdat ze weten dat het geen zin heeft en omdat ze het niet meer kunnen opbrengen. Ze zijn conflict moe geworden. Veel mensen die ik spreek zeggen dat ze het allemaal niet meer zoveel kan schelen. Het welzijn van hun familie komt op de eerste plek, mensen hebben al lang geleden eieren voor hun geld gekozen. Meerdere malen is mij verteld dat mijn mond te groot is en dat ik voorzichtig moet zijn met wat ik zeg en tegen wie. Als je te kritisch bent, is het idee, word je daar uiteindelijk altijd op de een of andere manier voor afgestrafd.
Deze desinteresse raakt me diep, vooral omdat ik het me zo goed voor kan stellen. Als je telkens heen en weer geslingerd wordt tussen hoop en teleurstelling is het beter om er afstand van te nemen zodat het je minder kan raken. En wat wil je.... jarenlang heeft het Palestijnse volk gestreden tegen hun onderdrukking en voor hun vrijheid en wat hebben ze er tot nu toe voor terug gekregen? Niks.... ze hebben er alleen maar op ingeleverd. Er wordt nog harder tegen ze opgetreden omdat ze durfden te vechten voor hun vrijheid.
Vandaag heb ik een man ontmoet die in de afgelopen 30 jaar van zijn leven aan de lopende band in de gevangenis heeft gezeten omdat hij deel uit maakte van de Palestinian Liberation Organisation.
Het enige concrete wat de Palestijnen hebben overgehouden aan hun verzet is de Palestijnse Autoriteit (PA) en dat is niet bepaald een onzelfzuchtig cadeautje geweest van de kant van de Israelis. Het woord autoriteit is eigenlijk geheel onterecht, er zou beter schoothond kunnen staan. Het woord autoriteit doet ons ten onrechte vermoeden dat de PA controle heeft over de Palestijnse gebieden, in plaats van Israel. Indirect en vaak ook direct maakt Israel nog steeds de dienst uit, zelfs in de door de PA bestuurde gebieden in de Westbank. De berichten die je hoort op het nieuws over de wens om de PA uiteindelijk een zelfstandige staat te geven zijn gebakken lucht, omdat de PA zelf niet eens zelfstandig is van Israel. De PA is opgericht bij de gratie van Israel en om het vuile werk voor de Israelis in de Westbank op te knappen. Eerst moesten de Palestijnen in de Westbank voor allerlei vergunningen direct naar de Israelische autoriteiten. Nu moeten ze naar de PA. Een man vertelde mij vandaag dat een aanvraag voor een bepaalde vergunning geweigerd was door de PA, toen hij vroeg waarom zeiden ze omdat ze daartoe de opdracht hadden gekregen van de Israelische autoriteiten. Israel is dus nog steeds in charge. Palestijnse soldaten van de PA zijn verplicht om hun wapens naar de grond te richten elke keer als er Israelische autoriteiten voorbij komen.
Elke PA-official moet toestemming vragen aan Israel om de Westelijke Jordaanoever te mogen verlaten, zelfs Mahmoud Abbas, de huidige president van de PA. Erger nog; hij woont om de hoek van het hoofdkwartier van de PA en moet de Israelische Autoriteiten elke dag informeren als hij zijn huis verlaat om naar het naastgelegen hoofdwartier te gaan.
De PA kan dus niks betekenen voor de gewone Palestijn. En dat is meteen het dilemma voor de mensen hier. De keuze is tussen corrupt en schijnpolitiek of religieuze en hardliner. Fatah of Hamas, eigenlijk valt er niks te kiezen voor de mensen hier.Israel heeft in de jaren 90 de kracht en mogelijkheden ingezien van de eeuwenoude koloniale verdeel en heers politiek en doet daar nu zijn voordeel mee. Israel heeft belang bij een Palestijns volk dat verdeeld en dus zwak is: Tegen een verenigd Palestijns volk dat samen vecht voor hetzelfde doel. Het spreekwoord ‘samen sta je sterk’ is helaas te waar in deze situatie. Verdeeld ben je nergens, was misschien een nog passendere variatie geweest. Je vais ce que je veux geldt helaas niet in bezet gebied.
Ik had haast en moest naar Jeruzalem voor een afspraak met Conny Mus van RTL 4. Jeruzalem ligt natuurlijk buiten het gebied dat ingesloten is door de muur en dat betekent checkpoints. Als je vanuit Israel het gebied in komt kan je zo door rijden, maar het gebied uit is een ander verhaal. Ik was benieuwd wat me te wachten stond. Op sommige momenten kan je uren moeten wachten om er door heen te komen, maar over het algemeen hoort het niet al te lang te duren.
In het busje naar Jeruzalem ging ik naast het raampje zitten om zo door het open raampje wat foto’s en filmpjes van de omgeving te maken. Voordat we Qalandia checkpoint naderden doemde de muur al op, net als de Berlijnse muur een groot lelijk canvas voor het creatieve protest tegen de bezetting. De meest diverse teksten en afbeeldingen staan er op gekalkt. Waaronder een levensgrote tekst: CTRL – ALT – DELETE. Heel toepasselijk! Zelf vind ik dit soort creatieve projecten geweldig, zeker ook omdat ik soortgelijke plannen heb om kunst te gebruiken als protestmiddel om misstanden aan de kaak te stellen op een originele manier. Uiteraard kon ik het niet laten er een filmpje van te maken. Bij het checkpoint zelf stonden we een tijdje in de rij te wachten en heb ik een aantal filmpjes van de muur, de omgeving en het checkpoint gemaakt. Ik was zo druk bezig dat ik amper merkte dat de Palestijnse passagiers uit de Westbank waren uitgestapt omdat zij lopend het checkpoint door moeten. De internationale passagiers en natuurlijk de Israelis (hier onder vallen wel de Palestijnse Israelis) mogen lekker blijven zitten.
Toen het busje het checkpoint naderde maakte ik nog een laatste foto van de muur, met daarnaast een militaire wachttoren. Helaas kwam er net een soldaat uit de wachttoren gelopen die zag dat ik een foto maakte. Druk en autoritair gebarend alsof ik een of andere hond was die je commando’s kan geven, liet hij merken dat hij niet wilde dat ik dat deed. Ik haalde heel duidelijk en heel laconiek mijn schouders naar hem op. Ik laat me niet zo maar door hem intimideren. Bovendien was mij verteld dat je in principe gewoon foto’s mag nemen bij checkpoints. Alleen in het Israelische leger hebben ze niet zo veel met rechten, het enige recht wat ze nog nooit geschonden hebben is het recht van de sterkste. Ze denken dat ze met intimidatie en macht jou kunnen vertellen wat je moet doen en vaak komen ze er mee weg ook. Veel mensen weten niet precies wat hun rechten zijn en laten zich overbluffen. En zelfs als je het wel weet, zij hebben macht en schamen zich niet om die te misbruiken. Eieren voor je geld kiezen is vaak een makkelijkere oplossing dan in je recht te gaan staan en uren voor niks ondervraagd te worden door gefrustreerde soldaten.
Ondertussen was de soldaat naar de soldaten bij het checkpoint gelopen om te vertellen wat voor ‘misdaad’ ik had begaan (waarschijnlijk ook hoe onverschillig ik op hem had gereageerd, misschien als ik onderdanig had geknikt was er niks aan de hand geweest). Toen de soldaten het busje in kwamen werd er meerdere malen naar mij gewezen en al snel kwamen er twee soldaten naar me toe. Een jongen en een meisje van mijn leeftijd. Ze bevolen mij de foto die ik had gemaakt te laten zien en te wissen. Ik zei hen dat het niet verboden was foto’s te nemen, een discussie volgde. Ik wist dat het waarschijnlijk zinloos zou zijn om weerstand te bieden, maar er ging een knop in mij om die mij motiveerde om tot het uiterste te gaan. Ik weigerde de foto’s te wissen en zei dat ik wilde weten op welk recht zij zich beriepen, welke wet. Laat maar zien als het zo is, noem mij de wet en het artikel. Dat wisten ze uiteraard niet, omdat zoals ik net al zei niet het recht de richtlijn voor de handelingen van het Israelische leger is. In principe stonden ze met hun mond vol tanden, maar omdat zij macht hebben was de situatie iets anders en vertelden ze mij dat als ik niet naar hen wilde luisteren ik uit moest stappen en dat ik deze discussie dan met de politie kon gaan volgen. Een deel van mij was klaar om de strijd aan te gaan omdat ik wist dat ik mijn recht stond en me niet zomaar zo respectloos wilde laten behandelen. Maar vooral ook omdat ik hen wilde laten zien hoe oneens ik het ben met de onmenselijke manier waarop zij met de Palestijnse mensen omgaan en uit een soort van drang om hun werk als soldaten van het Israelische leger zo ellendig en frustrerend mogelijk te maken.
Maar mijn wat heldere kant herinnerde zich nog de afspraak met Conny en de langetermijn wens om ooit nog terug te keren in dit gebied. Als ik was uitgestapt en meegegaan naar de politie hadden ze me uiteindelijk niks kunnen maken en hadden ze alleen maar mijn tijd ernstig verspild. Maar waarschijnlijk hadden ze ook mijn gegvens geregistreerd, zodat ik misschien wel bij een volgend bezoek aan Israel de toegang tot het land ontzegd zou worden. Op dat moment kon ik niet heel precies inschatten waar de grens van het toelaatbare lag. Ik besloot strijdlustig eieren voor mijn geld te kiezen. Ik zei: Okay...don’t worry ik wis de foto’s wel, maar maak je geen zorgen, ik kom hier langs op de terugweg en dan zal ik precies dezelfde foto’s en opnames maken als die ik nu gewist heb. Zwaar geirriteerd vroeg de soldaat: Ah, you think you’re clever?! Blij dat ik me niet helemaal gewonnen had gegeven zei ik natuurlijk ja, ik vond het een hele creatieve oplossing van mezelf ;)
Ik wiste met enig protest alle foto’s die niet bij de soldaten in de smaak vielen. Waaronder ook foto’s van de muur aan de kant van de bezette gebieden. Ik vond dat ze daar geen zeggenschap over hadden omdat het binnen het gebied was, maar sowieso... dat hele afgrijselijke geval is van Israelische makelij dus ik begrijp niet dat ze er zo’n aversie tegen hebben, ze hebben het er zelf neergezet. Daarna moest ik al mijn foto’s laten zien die in mijn camera stonden. Dit ging mij echt te ver. Veel van de foto’s waren duidelijk in Nederland genomen, maar dat kon ze kennelijk niet overtuigen. Ik vroeg of ze nog nooit van het concept privacy hadden gehoord. De mannelijke soldaat zei dat hij zich dan wel terug zou trekken en dat ik ze alleen aan zijn vrouwelijke collega hoefde te laten zien. Kennelijk geldt mijn recht op privesfeer niet tegenover vrouwen.. Ik liet haar al mijn foto’s zien en op het laatst kreeg ze ook wel door hoe belachelijk ze bezig was, want net toen ik de smaak te pakken kreeg liep ze zonder wat te zeggen weg. Naast mijn raampje stond nog steeds de ‘fotogenieke’ soldaat mij imponerend aan te kijken, ik keek uit de hoogte terug en schudde meelijwekkend mijn hoofd. Ik voelde hoe frustrerend hij het vond dat ik zijn autoriteit niet zomaar respecteerde, zeker ook als westers meisje zijnde. Conny Mus vertelde me later dat ze dat het meeste haten; mondige westerlingen waar zij van denken dat het activisten zijn voor de Palestijnse kant. Dat kunnen ze niet uitstaan.
Uiteindelijk is deze hele actie natuurlijk totaal zinloos en lijkt in de verste verte nog geen eens op een druppel op de gloeiende plaat. En toch voelde het goed om te doen, al is het alleen maar voor mijn eigen gevoel van frustratie, van langs de zijlijn staan met je handen vastgebonden op je rug, dat ik soms ervaar. De illusie van iets bijgedragen te hebben is fijn, ookal heeft niemand er verder iets aan. Bovendien ben ik te westers.. niemand kan mij vertellen wat ik moet doen, een beetje dat tegendraadse arrogante idee. Je vais ce que je veux! En zo word je er dus weer aan herinnerd wat bezetting betekent en kom je er langzaam achter dat bepaalde westerse vaststaande waarden hier niet gelden. Hier doe je wat de politieke macht wilt (zeker als je Palestijns bent..). Mijn tshirt was toepasselijk voor mijn recalcitrante stemming die dag, maar het was misschien realistischer geweest als ik het helemaal niet meegnomen op deze reis.
Maar ook al weet ik dat er bijna niks gedaan kan worden, toch is iedere minieme actie bruikbaar. Als al die andere internationals in het busje hetzelfde zouden doen elke keer als ze bij een checkpoint kwamen. Een illusie, I know.... En toch vind ik dat wij als westerlingen dit eigenlijk wel zouden moeten doen. Juist omdat we westerlingen zijn zitten we in de luxepositie dat wij veel meer kunnen zeggen en veel meer kunnen doen zonder dat iemand ons iets kan maken. Wij zijn bijna ‘untouchables’. Zelfs als Israeli loop je heel veel risico omdat je een ‘onderdaan’van de staat Israel bent. Internationals kunnen in het gebied praktisch gaan en staan waar ze maar willen. De beperkingen die voor Palestijnen gelden, gelden in veel mindere mate voor ons. Van die ruimte zouden we gebruik moeten maken om de Palestijnen te helpen die die ruimte niet hebben.
Wat ik bij veel Palestijnen bovendien merk is dat zelfs als ze bepaalde ruimte hebben om tegen hun lot te protesteren dat ze die niet benutten omdat ze weten dat het geen zin heeft en omdat ze het niet meer kunnen opbrengen. Ze zijn conflict moe geworden. Veel mensen die ik spreek zeggen dat ze het allemaal niet meer zoveel kan schelen. Het welzijn van hun familie komt op de eerste plek, mensen hebben al lang geleden eieren voor hun geld gekozen. Meerdere malen is mij verteld dat mijn mond te groot is en dat ik voorzichtig moet zijn met wat ik zeg en tegen wie. Als je te kritisch bent, is het idee, word je daar uiteindelijk altijd op de een of andere manier voor afgestrafd.
Deze desinteresse raakt me diep, vooral omdat ik het me zo goed voor kan stellen. Als je telkens heen en weer geslingerd wordt tussen hoop en teleurstelling is het beter om er afstand van te nemen zodat het je minder kan raken. En wat wil je.... jarenlang heeft het Palestijnse volk gestreden tegen hun onderdrukking en voor hun vrijheid en wat hebben ze er tot nu toe voor terug gekregen? Niks.... ze hebben er alleen maar op ingeleverd. Er wordt nog harder tegen ze opgetreden omdat ze durfden te vechten voor hun vrijheid.
Vandaag heb ik een man ontmoet die in de afgelopen 30 jaar van zijn leven aan de lopende band in de gevangenis heeft gezeten omdat hij deel uit maakte van de Palestinian Liberation Organisation.
Het enige concrete wat de Palestijnen hebben overgehouden aan hun verzet is de Palestijnse Autoriteit (PA) en dat is niet bepaald een onzelfzuchtig cadeautje geweest van de kant van de Israelis. Het woord autoriteit is eigenlijk geheel onterecht, er zou beter schoothond kunnen staan. Het woord autoriteit doet ons ten onrechte vermoeden dat de PA controle heeft over de Palestijnse gebieden, in plaats van Israel. Indirect en vaak ook direct maakt Israel nog steeds de dienst uit, zelfs in de door de PA bestuurde gebieden in de Westbank. De berichten die je hoort op het nieuws over de wens om de PA uiteindelijk een zelfstandige staat te geven zijn gebakken lucht, omdat de PA zelf niet eens zelfstandig is van Israel. De PA is opgericht bij de gratie van Israel en om het vuile werk voor de Israelis in de Westbank op te knappen. Eerst moesten de Palestijnen in de Westbank voor allerlei vergunningen direct naar de Israelische autoriteiten. Nu moeten ze naar de PA. Een man vertelde mij vandaag dat een aanvraag voor een bepaalde vergunning geweigerd was door de PA, toen hij vroeg waarom zeiden ze omdat ze daartoe de opdracht hadden gekregen van de Israelische autoriteiten. Israel is dus nog steeds in charge. Palestijnse soldaten van de PA zijn verplicht om hun wapens naar de grond te richten elke keer als er Israelische autoriteiten voorbij komen.
Elke PA-official moet toestemming vragen aan Israel om de Westelijke Jordaanoever te mogen verlaten, zelfs Mahmoud Abbas, de huidige president van de PA. Erger nog; hij woont om de hoek van het hoofdkwartier van de PA en moet de Israelische Autoriteiten elke dag informeren als hij zijn huis verlaat om naar het naastgelegen hoofdwartier te gaan.
De PA kan dus niks betekenen voor de gewone Palestijn. En dat is meteen het dilemma voor de mensen hier. De keuze is tussen corrupt en schijnpolitiek of religieuze en hardliner. Fatah of Hamas, eigenlijk valt er niks te kiezen voor de mensen hier.Israel heeft in de jaren 90 de kracht en mogelijkheden ingezien van de eeuwenoude koloniale verdeel en heers politiek en doet daar nu zijn voordeel mee. Israel heeft belang bij een Palestijns volk dat verdeeld en dus zwak is: Tegen een verenigd Palestijns volk dat samen vecht voor hetzelfde doel. Het spreekwoord ‘samen sta je sterk’ is helaas te waar in deze situatie. Verdeeld ben je nergens, was misschien een nog passendere variatie geweest. Je vais ce que je veux geldt helaas niet in bezet gebied.
Abonneren op:
Posts (Atom)